tersuudiin shulguud

Õ¿í ãýäýã àíõëàí - øàëäàí í¿öãýí òºðäºã þì.

Õ¿éòýí æàâðûí ýðõøýýëýýð àðüñàí õóâöàñ á¿òýýñýí þì.

Õ¿ñëýý çàõèð÷ äèéëýõã¿é àëòàí õýâíýã õºäºðäºã þì.

Õ¿¿ðèéí í¿õýíä áóëóóëàõäàà, äîòóóð õóâöàñòàéãàà ë õîöîðäîã þì.

 

Ýõèéí õýâëýýñ àíõëàí

Ǻºëºí íýõèé äýýð óíàäàã þì.

Ýãöýð÷ áîñîîä íýã õýñýã

Ç¿ëýãòýé òàëààð òóóëäàã þì.

Õàìàã àìüäðàëûí òóðø

ªíäºðëºã ººä òýì¿¿ëäýã þì.

Õàëòèð÷ äîîøîî óíàõàä

Õàä ÷óëóó ë òîñäîã þì.

 

Ǻºæ õóðààñààð àëäàõûí õîîðîíä

Ýä õºðºí㺺ð ÷ ÿàõ þì áèëýý

Ǻºëºí íýõèé áýëäýæ òîññîí

Ýõèéí à÷èéã ÿàíàì áèëýý.

     1999.01.07 òºðñºí ºäºðººðºº

 

 

 

Хүчир ажилд гүжир нуруу нь бөгтийсөн

Хүйтэн жаварт хацар нүүр нь хайрагдсан

 

Уур хилэнгийн оч харвасан догшин мэлмийтэй

Ухаарлын од гийсэн зөөлөн нүдтэй

Хааш яааш гөлийсөн харцтай

Харуусал гэмшлийн нулимстай

 

Òàðëàíòóóëàí ìàøèíäñàí ò¿íæèí òîëãîé

Òàë àëàã õóâöñààðàà èæèëññýí

 

Ýä íàð áîë ÿëòàí

Ýðõýò òºðèéí Ẻñ

 

Àìüäðàë ãýäãèéã óõààð÷ ÷ àìæààã¿é

Àëäàæ ãýíýäñýí, ààâûí õ¿¿

Àëü ýñâýë ¿çýë ñàíààíäàà

Àðãàã¿é ¿íýí÷, øóðãóó ñýòãýëòýí

Àä àëáèíä õîâñäóóëààä

Àëàí òîíîñîí äýýðýì÷èí

Àðõèíû äîíä õºòëºã人ä

Àìü á¿ðýëãýñýí í¿ãýëòýí

Àâ÷ èäýõèéí øóíàëäàà

Ààçãàé íü õºäºëñºí ëóéâàð÷èí

Àëü íü ÷ áàé

 

Ýðõýò òºðèéí ºìíº

Ýä ÿëòàí áîëîâ÷

 

Îíîîãäñîí èéì ë òàâèëàíãààð

Îð÷ëîí õîðâîîä èëãýýãäýæ

Áóðõàí òýíãýðèéí òààëëààð

Áóñäûã ãýñãýýñýí çýâñýã

 

Òàì äèâààæèí àëèíä ÷

Òà áèä íàð óíàãàõã¿é

Òàâèëàíã íü çàÿàã÷èéí ë

Òààëàë ìýäíý.

      2002.6.4

 

 

 

 

 

Õººðõèé 人, ìèíèé ìóó

Õºãöºð÷ õàðëàñàí

Õºäºëæ ãàíõñàí

Õºãøèí òàâàí õºëºã áààòàð

   Àëäàð öóóã¿é òóëààíä 40æèë æàãñàæ

   Àãóé äîòîð øèâýýëñýí 32 äàé÷íààñ

   Àìüäðàëûí ìèíü òºëºº

   Õî¸ðã¿é ñýòãýëýýð ç¿òãýí

   Àëàãäàæ øàðõàäñààð

   27 íü óíàæýý

   Òàãíàé äîòðîî õýë

   Òàíõàéðàí òàãøèõàä

   Òà íàð ìèíü ë

   Òàñëàí çîãñîîäîã

   Çàëãèäàã õîîëîéã ìèíü 

   Çàëãèðóóëàí áºãëºõ

   Çàìûí äàéñíûã

   Çàæëàí ñºíººäºã

Õèéñýí ãàâüÿàã ÷èíü ÷àìëàæ

Õèéìýë öýðãýýð ñýëáýýã¿é

Ãîõ, áàõüòàé çàíäàë÷íààð

Ãîëûã ÷èíü ñàìíóóëààã¿é

Àðçãàð ñàðçãàð áîëëîî ãýýä

Àëòààð îðëóóëæ ñîëèîã¿é

Àëäõàí áèåíèé ìèíü íºõºð ãýýä

Àðõèà äàíäàà õóâààëàà

    Óãààðàà ÿíãèíàõ á¿ðò ÷èíü

    Óõààí ñàíàà ñàìóóðñàí 

    Óíààä ºãºõ ¿åä ÷èíü

    Óéëàõààñ íààõíóóð ãàøóóäñàí

    ªíãºòýé èðòýé ÿâàõàä ÷èíü

    ªòãºí áàéõóóãààð óãààâ

    ªºõòýé õóéõòàé áîîäãîîð

    ª÷íººí óäàà ìÿëààâ

    ªòºëæ ãàíõñàí õîéíî ÷èíü

    ªëñ÷èõ âèé äýý, ãýæ

    ªðºì íóõàø òàòàøààð

    ªðºâäºíõºí òîðäîâ.

Ýíý áèåèéí òýíõëýã

Ýíã¿é îëîí ÿñíààñ

Ýðòýé öàõèóðòàé íü òà íàð áèëýý.

Ýçíýýñýý ò¿ð¿¿ëýí îäîâ îî

     2000.3.25

 

 

 

Шөнө дунд болчихжээ

Үхдэлүүд минь булшнаасаa

Навтсаа нөмрөөд босоод ир

Гадаа бас л жихүүн байна

Хайрцаг дотроо хөрвөөсөөр

Хамаг биес хөшчихлөө

Харанхуй булан тохойгоор

Ханатлаа дүрсгүйтэж зугаалая

Ороолон хулгайч нарт тус болох

Оромдох төдий гэрэлтүүлэг тавьсан

Хотын мэр-Мандтугай

Хорвоо ч бас бидэнд ээлтэй байнаа

Сүнс, сүг, хүмүүс бүгд

Сүүтгэнэхээс ялгагдахгүй

Утаа униарт живчихсэн

УБ-г түйвээхэд хялбар байна

- Энэ нэг 3 юмны

Ээлж нь иржээ хөөрхийс

Эмээгийн тэтгэврийг, өвөөгийнхтэй хусчихаад

1000-н юм хусчихаж

Хатуу архинд цохиулаад

Хашааны ёзоорт гулдайчихаж

Хаашдаа “ гүд бай” болж

Цаашдаа ч биднийх болжээ

-Ужид цэнгэлд автаад

Ухаанаа алдсан хоёрын

Учир шалтгааныг ч асуултгүй

Уржигдар 4-үүл байсым

Жирийн улс лав ингэж

Жип унаж зугаалахгүй

Жинхэнэ оригоор нь

Группенсекс хийхгүй

Буруу сагадаг улсуудыг

Буцах замд нь хөрвүүлчихье

Булангийн цаанаас мөргүүлчихье

- Булшиндаа зай гаргаарай

Зайлуул, бас нэг хулгайч

Зам буруулж явна

Үүрсэн шуудайнд нь “ лиценз ” биш

Үмх хоол төдийхөн байна

Баригдвал яана даа

“Банк” ухсан баячуудаас ч

“Төр” идсэн түшмэдүүдээс ч

Төвөггүй хүнд яллуулах байх

Ядарсан амьтныг явуулчихая

Яллах гэж босч ирсэн биш

Яадгаа алдсан заримыг нь

Шоглох гэж булшнаасаа гарсан юм

- Хахуульд ирсэн машин байнаа

Халамцуу гаалийнхан чихэлдсэн байна

Согтуугаар нь далимдуулаад

Сохор гудамжаар төөрүүлчихье

Судас шөрмөсийг нь татуулчихья

Сулд нь давхиулчихья

Хойноос нь тэгээд харж л байя

Хоёр нь болуу гурав нь уу

Бултаараа ч байсан яахав дээ

- Булшиндаа зай гарга

- Үүр цайхаас өмнө

Үүгээр нэг шагайгаадахая

Өө хөө, найз нар.........

Өчигдөрийнх шигээл найрлаж байх шив

Өөрсдийг чинь, өөрсдөөр чинь

Өрлүүлээд үлдээхээс ..........

Ямар ч богинохон шөнөв

бүгдээрээ цуглаарай

Ярьж хөөрч амжихгүй нь

нүх нүхэндээ ороорой

Одоохон гэгээ тусах нь

эдний дунд үлдчих вий

Оршуулгын газраас оргосон гээд

ганц худагтаа чихчих вий

Авилгад өгөх мөнгөгүй бид

10-н жилээр гяндлуулна

Авсандаа тайван амарч хэвтдэг

Амгалан үхдлүүд биш болно.

Би бодлоггүй, сагсуу жирийн Монгол. Ямар нэг нийгмийн зүтгэлтэн биш. Монголын нутаг руу өнгөлзөн ихэс дээдэстэй хуйвалдан олз ашиг хайж байгаа гадныхныг үзэн ядаж байна. Ялангуяа Хятадуудыг. Яс махнаасаа.

Жирийн ард түмэн тэр гадныхантай нэг нь ч хампаандаагүй.

Ард түмний хүсэл зорилгыг илэрхийлж чадаагүй, 76хан хүний дур зоргоор нэмж хасч байдаг хууль гэж юу байдаг юм бэ?

Сагсуу Монгол

Эвэр нумын эвшээлэг

Эзний зарлигаар тамшаалж

Илдний ир,

Жадны гилбэр

Эзний зарлигаар гялбалзаж

Эрчит дөрвөн туурай

Эзний зангалтаар довтолгож

Эртний- Их гүрнүүд

Эзний дохилтоор мөхөж

Азийн Монгол бантав

“ АЯУТУГАЙ, БИШИРТҮГЭЙ !

Алтан дэлхий сөхөрч

Арван гуравдугаар зуун ухилав

Таван харь гүрнийг

Тахиман завсраа хавчуулаад

Дөрвөн өнгө улсыг

Дөрөөндөө чиргүүлсэн

Намхан чийрэг морьдтой

Догшин Монгол эрс

Найман зууны тэртээгээс

Зүүдэнд минь тодров

Жаран жарныг дамнуулан

Жадны үзүүр сэрийлдэн

Тахир сэлмүүд гялалзан

Дайны тэнгэр нүргэлж

Хүлэг морьдын төвөргөөн

Хүмүүн бусын чарлалдаан

Зэр зэвсгийн харшилдаан

Зэрлэг УУ- ХАЙ холилдон

Алаан тулаанд улайран

Амьдрал- үхэл мартагдав

Аймшиг- Монголын сүлд болсон

Арван гуравдугаар зуун

Монгол эрсийн андгайг

Сэлмийн ирээр батлаж

Монгол эрсийн золбоо

Морин дэл дээр дарцаглаж

Монгол эрсийн тэнхээ

Нумын хөвчинд зангирч

Мохош үгүй зориг

Сумын зэвтэй уралдан

Нурсан балгас

Шатсан хотуудаар

“Нууц товчоо” г туурвилцав

Уртын дууны маань айзам

“ Уяхан замба тивийн нар” нд хүрч

Уухайлах чимээнд минь

Улс гүрнээрээ чичирцгээж

Дэвслэн бүжихэд минь

Дэлхий даяараа доргиж

Тэнгэр арай л нурсангүй

Газар харин цөмөрсөн

Эрэмгий түрэмгий эрчүүлтэй

Энгэр яран жавар сөрж

“ Эцсийн тэнгист “ хүрэв

“ Энэнээс цааш газар үгүй “

Хар цагаан сүлдний

Хараа хүрэх алсад

АЯУТУГАЙ БИШИРТҮГЭЙ! гэж

Алтан пайзаар тунхагласан

Би – хөх тэнгэрээс лавсах

Хөр цасны үр сад

Хөх толбоор тодорсон

Хөх цусны үлдэгдэл

Хөрстийг эзэгнэгч

Хөх салхины үзүүр

Хөлөг баатрын удамтай

Хөх Монгоын хүү

· Дэрсэн дээр хатгасан хомоол

Дэлгэц дүүрэн тодорч

“ Би Монголтой адилхан” гэхээр

Биен дээгүүр хорхой гүйх юм.

 

Унтаа сэрүүний завсарт би зүүдэлж байна. Үзлийн царайтай нэг юм намайг эрээн дээсээр хүзүүгээр оосорлоод, хаагуур юун дундуур явсныг ч бүү мэд. Алтны нинжа нар шиг баахан хүн, гэр орилоон , чарлаан болсон газар аваад ирлээ. Уул ус ургамал ногоо байсан үгүйг ч бүү мэд. Хэн нь ч хэнийгээ ч юм, өвчөөд, тасдаад гал өрдсөн том том тогоо руу сарвалзуулаад, чулуудаад хүмүүс, чөтгөрүүд нь ялгагдахгүй адилхан юм. Интэрнэт ухуулж элдэв сайт үзсэн надад нэг их аймаар санагдсангүй . Гол нь гэсгээлийг нь гүйцээж эдлүүлэх гэж өглөө болгон эргүүлээд амилуулдаг бололтой. Өвчин зовлонгүй эрүүл саруул болж ахин ахин төрнө гэдэгтээ олзуурхаж л байлаа. Яваандаа мянга ч юм уу түмэн жилийн дараа тамлуулдаг нь биш тамладаг нь болох л байлгүй
Эрлэг номуун хааных нь өмнө хөтлүүлээд очлоо доо, базардарь . Сүртэй эр юм аа, аяган чинээ хоёр шар ногоон нүд нь цэрлийгээд Миний хар цагаан нүгэл буянг ч тоож дэнсэлсэнгүй. - архи ууж тамхи татаж хараал хэлдэггүй хэн байхав, амьтан хүний хамраас цус гаргаснаас цаашгүй ийм юмаар чинь яах юм. Хөөгөөд явуул. Арьс яснаас өөр тамлуур эдлэх зовлого ч алга. Ядахдаа Нямдорж, Энхбаяр, нөгөө казино тоглодог хүү, онгоцоор үнэг хөөдөг нөхрийг ч болов аваад ир. Цаана нь зөндөө бий дөө зөндөө бий. - Эрлэг хаантан минээ, нэгэнт ирсэнийх тогоон дотор орж нэг үзээд, нэг амилж аваад буцы гэсэн чинь - Ална шүү п….. минь хурдан далдар гээд сэрээгээр өлгөөд чулуудчихлаа Ихэс дээдэс гэдэг эрлэгийн өмнө ч хаалтгүй юмаа. Диваажинд ирчихжээ. Дандаа лам нар , чавганц нар хүүхдүүд. Нөгөө ноёд хатдын бүжиг шиг. Өмнө ирж эгнээд л мэхэс гээд л явах юм.Хамаг бие янгинаад эмээ уух гэсэн эм ч алга, тамхи ч байдаггүй, өлөн ходоод өвдөөд хоол өгөх янз алга. Хайхрах ч хүн алга. Ёстой там юмаа. Тамд хүртэл хүмүүс, гэрүүд, гаднаа тогоо шанага угсарч утаа баагиулж тамлуулж байгаа зарим нь бөгсөн биеийг нь хөрөөдөж байхад л ухаангүй мах зулгааж байсан юм. Тамын амьтан тамдаа жаргалтай гэж. Сэрж нэг сайхан тамхи татмаар санагдаад, сэрж даан ч болдоггүй. Нэг мөсөн зуурдын орныг үзмээр санагдаад. Зуурдын орон нь пиг дүүрэн сүнс. Тамд гологдсон. Диваажингаас хөөгдсөн над шиг зугтаасан сүнснүүд. Ихэнх нь л эргээд төрчих санаатай. Үр хүүхэд ах дүү нараа нарт ертөнцөөс сураглаад. Би ч яахав үхсэн биш хараа дээгүүр л явлаа

Тамд очихын тулд заавал нэг хоёр хүн чад хийлгэх ёстой юм гэжүү? Бусдыг нь ч уг нь гүйцээсэн л юмсан.
Мань мэтийг там ч тоохгүй, диваажинд хайхрах хүн олдохгүй, шууд л үхчих юм байна л даа.

Бууны жаднаас халираагүй
Буруу зөвийг дэнслээгүй
Буурал хорвоогийн зовлон жаргалаас
Булаалдан байж хамж ирээд
Арай илүүг нь эдэндээ өгч
Авах юмгүйг нь өөртөө үлдээсэн

2. Ороолон намайг “ чи ороолон байна” гэж
Олчихсон юм шиг юундаа тэвдээв
Ор тас үгүйсгээгүй
Орилж юундаа сандраав
Орчлонг гаднаас нь тэмтрээд
Олж юугаа мэдрэх юм
Оюун ухаан чинь хүрэхгүй бол
Олз, гарзандаа л шаналж яв

3. Хэрвээ би бусдын амьдралыг давтахын бол
Хэрэг болгон энэ орчлонд яах гэж төрөх юм
Хээл болон, эхийн хэвлийг яах гэж зовоох юм
Хэрээ болон, диваажингийн цэцэрлэгт яах гэж гуаглах юм

Дуулгавартай робот болгох гэж намайг зөндөө л зовоосон Духаар минь шоронгийн хана ахин дахин мөргүүлсэн
Дуулим хорвоогийн жргалыг гэвч дутуу би эдлээгүй
Дур зоргоороо л амьдарлаа, дундуур ч гэсэн насаллаа

4. Мөнгө болоод эрх мэдэл
Мөн ч сайхан байдаг байх
Мөн чанарыг нь танисандаа ч бус
Мөрөөдөөд нэмэргүй гэж ойлгосондоо
Олдох бүрт нь үзэн яддаг
Оргүй болтол нь үрж бардаг
Сүүлчийн дайснаа цавчиж унагаасан
Сүрт дайчин шиг санаа алддаг
Хүмүүн биед ч мөн чанарт ч
Хүч чадал байсаан байсан
Хүйтэн тамын хүчир ажилд
Хүүгэж хаагисаар үрж дуусгасан

5. Хундага дарснаас илүүгүй үнэ цэнэтэй
Хуурамч баяр баясгаланг би үзэн ядна
Хулгайлагдсан төр, даапаалдаг далан зургаатай
Худлаа ч гэсэн эвлэрдэг дорой ард түмэнг би үзэн ядна

Мөчидхөн жаргалдаа хууртан сатаардагаа мэдсээр байж Мөрөөрөө амьдарч насыг бардаг хүмүүсийг би үзэн ядна
Мөс шиг зүрхнээс би айх ч үгүй , атаархах ч үгүй
Мөлхөө ургамал шиг зүрхэнд шигдэн томордог хувалзнаас л ухаан алдана

6. Дорой ядууг заавал өрөвдөх албатай юм гэжүү

Дотно сэтгэл бүрийн өмнө өртэй юм гэж үү

Долоон хүүхдийнхээ төлөө бүхнийг тэвчих ялтай юм гэжүү

Догшин зуунд төрөөгүй, догширч явж чадаагүйдээ буруутай юм
гэж үү
7. Хорвоо дэлхийг бүхэлд нь цас шороонд хутгахгүй л бол Хоёрын хооронд тэнгэр бүүдийхэдби дургуй

Хоёр хөл явахаа байгаад,- тачканд орж
Хоосон тархиар амьдарч байгаадаа бас дургуй
Тэвчээр алдсанаа хүнд харуулах нэг л дургүй
Тэнэг зандаа гэмших бас л дургүй
Тэртэй тэргүй элсэнд шигдээд явж болддоггүй
Тэргэнцэрийнхээ урд жижиг дугуйнд бүр ч дургүй
Алтаар бүрж, тосоор өнгөлж, торгоор доторлосон биш
Арсиа хайрлаж амиа хичээх яснаасаа дургүй
Авсныгаа өгч, өгсөнийгөө авах тооцоонд дургүй
Андынхаа сэтгэлийг арилжааны банк шиг гүйлгээнд оруулах
дургүй
8. Өхөөрдөм бяцхан үрсийг л харин бусадтай адил энхрийлнэ Өнгө нь бүүдийсэн ч Монголоо бол өөрсөд шиг чинь хайрлана Өсч төрсөн ТОЙГийнхоо ширхэг чулуу бүрийг
Өнгөт эрдэнээс ч илүүтэй өрөөл бусдаас харамлана

Хувьсгал, Ардчилал, Хүний эрхийг нулимж хаяад
Хуго- Чавесыг би Эр хүний дайтай хүндэлнэ
Хууль шоронгоор дарамталсан ч хүүхэд насыг минь бадраасан Хуучин СССР ийг би иргэний дайтай хайрлана
Маршалын тушаалаар хана налуулан “ – гүйцэтгэсэн ч”- “ – Мандтугай” – хашгираад золиос болон үхэж чадна
Маанаг гэгдэхээс зовохгүй, пааниг гэгдэхээс ч нэрэлхэхгүй Маажиг шавартай гуталтай саарал ордноор чинь туучиж чадна 9. Түр зуурын таашаал, согтох, мансуурахаас залхчихжээ
Түнэр харанхуйд ямар ч сонголтгүй хаягдахыг хүснэ
Түргэхэн чирч аваачаад тамын тогоондоо чулуудаач !
Түлэгдэж шалзарсан үлдэгдэлээсээ- амилах мэдрэмжийг хүснэ Арван мянган жил ахин дахин тарчлаахын тулд
Амь оруулах агшинг- зуун түмэнтаа мэдэрч
Мөхөс хүн төрөлхтний мөнхрөх гэнэн хүслийг
Мөн биеэрээ гүйцээж , нотлохыг би хүснэ

Алгуур үхлийн процесс бие дотор тэнүүчилнэм
Аялгуу төгс дуу хуур, уур цухал бадраанам
Алуулж байгаа хонь шиг тэнгэр ширтэн
Гурван жил хэвтлээ
Аргагүй үүгээрээ би бусадтай адилхан байна
Миний хайртай куплетүүд толгой дотор эргэлдэнэ
Мы во-олки, хаа ра шо нааши воол чъе жизнь,
а вы со бааки, смерть ваш собаа чье.
Асаргаанд орохгүйдээ би, нохой үхлээр ч үхэхгүй
Энэ шүлгүүдээ цаасан дээр өдөн үзгээр бичдэггүй
Эр хар чулуун дээр лоом лантуугаар дархалдаг
Харин, бэхний оронд хөлс цусаараа туурвидаг
Хар яр хийгээд харгис чанга сонсогддог юм

Тэнэг шүүдээ аав нь
Тэрсүүд үзлээ өвлүүлэхээр
Тэрсхэн бага наснаас чинь
Дэмий баахан албадсан

Хувь заяаны өмнө
Хувь хүн гэдгийг чинь мартуулж,
Хуурамч албатаар тодруулахаар
Хушуу амаа бэлүүдсэн

Үзэл бодол гэдэг
Үндэслэж өөрөө ургадаг мод
Намын суртал ухуулга шиг
Наадаг, хуулдаг цаас биш

Ашиг сонирхлоор нэгдсэн
Аль нэг намын гишүүн бишдээ
Албан тушаалын гишгүүр биш дээ
Аавынхаа сурталыг мартагтун

Ердийн л нэг иргэн шиг
Ерөнхийлөгчтэйгөө зэрэгцээд
Даяар Монголын сүлд дууг
Дахилттай нь дуулж яв

Сайн сайхан бүхнийг
Өөртөө зориулагдсан гэж бодож яв
Саарал бүүдгэр орчинг
Өөтэй нүдээр сонжиж яв

 
Тасалгаа дүүрэн манарсан утаан дундаа
Тамын амьтан сүүтэгнэх шиг аав нь сууж л байна
Төөлүүр хорхой шиг мөлхөж, төө төөгөөр өсөж
Төрсөн гал голмт чинь хүүгээ үгүйлж байна

Хуйлдар дөнгөж хичээлээс ирээд
Хуурай юм торжигнуулан хушуу ам завгүй
Хурамхан зуур ч тогтдоггүй гадсан дээр суусан галуухай
Хуруу нь хүрэхгүй юмгүй яг л савдаг элээ шиг

- Аавын чинь хамгийн нандин дурсамж
Алттын гол, Дай сайн ус
Баруун цагаан дэл, Модот
Балбаж нүдэж явсан жонш

Хагалж дийлээгүй чулуугаа
Хүүгээрээ өргүүлж
Харшиж ядарсан үедээ
Хүүгээрээ баавар чануулж
Хааяа ам мурийгаад
Хүүхэд шиг туньж
Хаагиж хүүгэхийг чинь хараад
Хүүхэд шиг баярлаж

Хадтай уулын орой дээр
Хавирга нийлүүлэн суудагсан
Хан тэнгэрийн оддыг
Харц нийлүүэн ширтдэгсэн

" Мөнгөн буурал толгой
Мөр зэрэгцэх хүүтэй " гэж
Сээрдүү зангаа таталгүй
Сэтгэл өег явлаа

Аавыгаа өтлөхөд нь хань болж
Ачийг минь миний хүү хариулсан
Амьдралд гэхдээ жам бас бий
Алсын зам чамайг бас хүлээж буй

<!--[if !vml]--><!--[endif]-->

Эцэг эх гэдэг үр хүүхдээ
Эрдэм сурч сургууль төгсөхөд нь баярлаж
Эхнэр авч ач тэврүүлэхэд нь жаргаж
Энх амьдрал сайн сайхан бүхнийг ерөөдөг

Энэ бүгд яахав орчлонгийн жам
Энгийн олны дагаж мөрддөг ном
Эцэг чинь харин арай л өөр элемэнт шүү
Эргүү тэнэг хүн биш ч,
                          ухаантан гэвэл бас биш

Эрэмгий түрэмгий үндэстэнийг мянган жил чирэлцсэн
Эрхшээлд автдаггүй,
                         зоргоороо зүрхтэй Монгол

Хүй энэ орчлонг эр хүн шиг туул
Хүйтэн тархитай, халуун зүрхтэй яв
Хүсэл зориг чинь нийцвэл бүү эргэлз
Хүний биш өөрийн төөгөөр хорвоог төөл

Тэнэгтээ аав чинь үзэг барихаас чинь түрүүнд
Тэнхээ суугаагүй хуруугаар чинь гох атгуулсан юм биш
Тэсвэр хатуужилд сургаж, тэрс номыг номлохдоо
Тэр чигтээ замраг гэж тээршаасан юм биш

Тэртэй тэргүй сурах үсэг бичиг яах вэ
Тэс өөр эрдмийг хэн яаж заах вэ

Хайргүйдээ аав чинь хад чулуу балбуулж
Халуун наранд зүтгүүлж, цасан шуурга сөрүүлээгүй
Хатуу хөтүү орчлонд хал үзсэндээ эр хүн
Харамсах биш олзуурхах,-
                               бас л нэг өдөр бий

Аавын хүчинд л чи арван гуравхан насандаа
Аян дайнд ч мордохоор нас биед хүрсэн
Атаат дайсантай тулахаар Хүч чадал бүрдсэн
Азийн Монгол ингэж л үр удмаа бэлдсэн

Одоо, өөр цаг үе ч гэсэн
Орчлон гэдэг оорцог юм
Оноо алдаа хоёрын
Огтлолцох цэг нэг юм
Эр хүн шиг явлаа гээд
Илүүдэхгүй дутуудахгүй
 Эрдэж бардах гайхамшиг биш
Энгийн амьдрах гутамшиг биш

Õàëóó øàòñàí óëààí íàðàí óóëûí öààãóóð øóðãàæ
Îâîî òîëãîä ñ¿¿òýðòýí, õàðóé á¿ðèé íºìºð⺺
Ñýð¿¿ òàòñàí õóâèëãààí ñàðàí äîðíî ç¿ãýýñ ìàíäàæ
Îä ìè÷èä ãÿëàëçàí øºíèéí òýíãýðò çàëаðâàà 

Ìýëòèéñýí, 
           ñýòãýëä äîòíî ýíý ñàðíû - 
                           ñ¿¿í öàãààí ãýðýëä 
Ìèíèé ç¿ðõ õººðºí äîâöãèéí îðîé äýýð çîãñîíî.
Òýð¿¿õýí òýíä,
                  ìàéõíû àìààð ëààíû ãýðýë ñ¿¿òýãíýí
Òýíýìýë áîäëóóä äýíãèéí ýðâýýõýé øèã
                                            òàðõè ìýäðýë ýðã¿¿ëäýíý 
- Õýçýý íýãýí öàãò, áè ýíä - 
                       áàñ ë çîãñîæ áàéëóó äàà
Õýëõýý õóÿã õºäðºí, àëìàí ñ¿õ áàðèàä….
Õýýð òàëûí õ¿í õºøºº øèã õºäºë㺺íã¿é,
                                                  …. àëñûã àíèðëàí
Õýí íýãíèé àìèñãàà õ¿ç¿¿í äýýð èðýõ ÷ øèã
Õ¿ñëýíò ýíý ñ¿¿í öàãààí ñàðíû ãýðýëä
Õ¿éòýí òºìºð ìýñèéí èð –
                  õàà  íýãòýý –
                               ãÿëñõèéõ øèã áîëëóó?
Àðõàíä ìèíü áàñ ë, -
         ÿìàð íýãýí þì õºäëºõ øèã
Àëàõ äàéñàí ñýìõýí ãýòýæ áàé ëóó?
Àìü ºðññºí òýð ìº÷ äàâõöààä èðýõ øèã
Àþóëõàé äýýð ýâã¿é îðãèîä ÿâ÷èõ ÷èíü!
Àíèð ÷èìýýã¿é îð÷ëîí,
                 ñàðíû õóâèëãààí ãýðýëä
Àãøèíõàí çóóр áè èëáýä¿¿ë÷èõ â¿¿?
 - Õýëõýæ õîëáîîä îõèääîî ç¿¿ëò õèé÷èõýæ áîëäîãã¿é
 - Õýäýí ò¿ìýí àëìààç ýðäíèé øèãòãýý-
                            îä ÷è ÿàñàí ÷ ãî¸ þì.
Òàñ õàð òýíãýðò õèé äýìèé ãÿëàëçàíà
Òà íàð íàäàä ¸îñòîé õýðýãã¿é.
Îä ÷è íàä ðóó øàë äýìèé àíèâ÷èõ þì.
Îéëãîæ ÿðèëöàõ óõààí äóòóóã ìèíü ìýä ò¿ãýé
Îþóí ñàíàà ìèíü òýíãýðèéí óóäìûã áèø,
                            ãàçðûí ã¿íèéã
Îíãè÷èæ óóäàëäàãèéã ìèíü ñàíà òóãàé 
Ò¿¿íèé îðîíä,
                   òººðñºí ñ¿íñ¿¿ä íèñýëäýí ,
Ò¿íýð õàðàíõóéä ,
Áèåòýé áèåã¿é ñ¿ã ä¿ðñ¿¿ä ñ¿¿òýãíýí
Í¿äýíä ¿çýãäýõ – ýñ ¿çýãäýõèéí çàâñàðò
Í¿ãýëò çîâëîãûã ìèíü ýíä òýíäýýñ ìèíü ÷àíãààã 
Òýð öàãò ë ¿ñòýé òîëãîé ìèíü àðçàñ õèéã
Òýýð áîëñîí àìüäðàëààñ áè çàëõñèéì
Òýñ ººð ìýäðýìæèéã –
                    Àéñàí – ýñ àéñíû çàâñàðò
Òýñ÷ ãàðàõ ýñýõýý àìñàæ ìýäðýõèéã õ¿ññèéì
Áè ÒÝÐѯ¯Ä õ¿ì¿¿í áèëýý. 
ªã뺺íèé óðãàõ íàðíààð áè óóðõàéí ã¿í ð¿¿ îðíî
ªäðèéí öàãààð äýíë¿¿íèé ãýðýëä
                                            äýíä¿¿ ãàæèã àæèë
ªìíºº ò¿ìïýí ò¿ðж ìºëõñºí
                                           äýíä¿¿ ãàæèã àìüòàí
ªëñºõ- öàäàõààñ ººð õàëààã¿é
                                           äýíä¿¿ ãàæèã àìüäðàë   

 

Óðò ã¿íçãèé àíãàë.
Õàðàíõóé õîíãèë
Äýýðýýñ áºõèéñºí
Õàäàí ìºðãºöºã.
Óõñàí í¿õýí òàì.
Ãàçðûí øàðõ.
պ뺺ð õºãëºðñºí
Ñóë àñãà.

Ãóòàëä õàëòè÷ñàí ÷óëóóí íóðàíãè äóíäóóð
Ãóä÷èí á¿ä÷èí ÿâíàì áè

Õàà íýãòýý ëàíòóó
Ò¿ã ò¿ã.
Õ¿ðç, ëîîì õ¿íä ãàçàðò
Ò¿ñ ò¿ñ.
Õàð ð,ÿð ð, õàäð, ÿäàð,
Õàíãèð ÿíãèð òºìºð õóâèí
             ×óëóó àñãàõ ÷èìýý

Ìàíàé ýíä-
Óðàí øóâóóä æèðãýäýãã¿é
Óðñãàë óñíû øóóãèàí, õºãæèëòýé àÿëãóó
Ñàëõèíä ñýð÷èãíýõ íàâ÷èò ìîäíû ÷èìýý
Àíõèëàì öýöýãñèéí ¿íýð ¿ã¿é

Ìèíèé ø¿ëýã ÷ ýìõ öýãö ¿ã¿é,
Äóóí áóñ,
¯¿ðñýí æîíøèíäîî ò¿¿ðòýí áºõèéñºí
Ìàõèð õ¿í.
Òàõèð ëîîì.
ßõèð õîðâîî.

Àãààð äýëõèé õÿðâàñ õàíõàëòàë õàëæ
Öýýæ õîðñòîë øîðîî ò¿éðýí áîñ÷
Àìüñãàë äàâ÷äàí
Õºëñ øóóðàí àñãàð÷
Óëàéññàí ëîîìîíäîî õ¿ðýí ÿäàí,
Ãýâ÷,
Óõñààð, í¿äñýýð, õ¿ðçýäñýýð,
Óëàì öààø íü í¿õýí òàìàà ã¿íçãèéëñýýð.

ªºðºº ºðòºº óóðëàõ àäèë
Ä¿ëèé, õ¿íä,
ĺøèí òºìºð ëàíòóóãààð
Áóõ æîíøûã
Áàëáàí í¿äýí
Áàñ õàæóóãààð íü ãàøóóí òàìõèà íýðýí,
Àìàñõèéõèéí æàðãàëûã ýäýëíýì.
Àé õººðõèé,
Õ¿éòýí óñ çàëãèëæ
õºøñºí íóðóó òýíèéõ  íü
Þóòàé àÿòàéõàí

Íàäàä áóó òóëãààã¿é
Èíãý ãýæ õýí ÷ àëáàäààã¿é
Ýýý ýõ, ÷ààâàñ
Ýõ îðîí ìèíü äýý
Ãýâ÷,

Çîî-ãîî òàñàðòàë
Çîâëîãî áèåý çîâîîæ
Øèëæ ÿëãàæ, îëæ õóðààõûí àìò
Õ¿÷ ÷àäëàà ñîðèí äàâàí ãàðàõûí øèä
Õ¿÷èð, ãàøóóí ÷ ãýñýí
Ýðõ ÷ºëºº, äóð çîðãî
Ýíä áàéíà........ ýíä áè-

Õýí íýãýíä òàë çàñàí èíýýõã¿é
Õýëýõ ¿ã ¿éë ÿâäëàà öýíýõã¿é
Õýëòãèé çàÿàãàà çîâëîíä íü õ¿÷ýýð äàñãàñàí
Õýðçãýð íóðóóãàà áóóëãàíä õ¿÷ýýð ñóðãàñàí.

Îîðöîã òîëãîä ñ¿¿äýðòýí
Îðîéí íàð æàðãàõ íü
ªíººäðèéí àæèë,
ªðæ õóðààñàí æîíøèíäîî
Ñýòãýë õàíãàëóóí.
ÿéöýý.

Õàìàã þìàà îðõèé.
¯íõýëöãýí ÷èíýý ìàéõíûõàà
¯¿äèéã òàãëàí òóõàëæ
ªòãºí áààâðàà óóõóóäàà
Ýðõ ÷ºëºº ýíý àæ.

ªäðèéí òóðø õîíõîëçñîí
ªâ÷¿¿ öîðîéä æàðãàë èðëýý
ªã뺺 èäýýä áàðàëã¿é îðõèñîí
ªºõòýé öóéâàí ————— ìàíäòóãàé!