tersuudiin shulguud

Õ¿í ãýäýã àíõëàí - øàëäàí í¿öãýí òºðäºã þì.

Õ¿éòýí æàâðûí ýðõøýýëýýð àðüñàí õóâöàñ á¿òýýñýí þì.

Õ¿ñëýý çàõèð÷ äèéëýõã¿é àëòàí õýâíýã õºäºðäºã þì.

Õ¿¿ðèéí í¿õýíä áóëóóëàõäàà, äîòóóð õóâöàñòàéãàà ë õîöîðäîã þì.

Ýõèéí õýâëýýñ àíõëàí

Ǻºëºí íýõèé äýýð óíàäàã þì.

Ýãöýð÷ áîñîîä íýã õýñýã

Ç¿ëýãòýé òàëààð òóóëäàã þì.

Õàìàã àìüäðàëûí òóðø

ªíäºðëºã ººä òýì¿¿ëäýã þì.

Õàëòèð÷ äîîøîî óíàõàä

Õàä ÷óëóó ë òîñäîã þì.

Ǻºæ õóðààñààð àëäàõûí õîîðîíä

Ýä õºðºí㺺ð ÷ ÿàõ þì áèëýý

Ǻºëºí íýõèé áýëäýæ òîññîí

Ýõèéí à÷èéã ÿàíàì áèëýý.

     1999.01.07 òºðñºí ºäºðººðºº

Хүчир ажилд гүжир нуруу нь бөгтийсөн

Хүйтэн жаварт хацар нүүр нь хайрагдсан

Уур хилэнгийн оч харвасан догшин мэлмийтэй

Ухаарлын од гийсэн зөөлөн нүдтэй

Хааш яааш гөлийсөн харцтай

Харуусал гэмшлийн нулимстай

Òàðëàíòóóëàí ìàøèíäñàí ò¿íæèí òîëãîé

Òàë àëàã õóâöñààðàà èæèëññýí

Ýä íàð áîë ÿëòàí

Ýðõýò òºðèéí Ẻñ

Àìüäðàë ãýäãèéã óõààð÷ ÷ àìæààã¿é

Àëäàæ ãýíýäñýí, ààâûí õ¿¿

Àëü ýñâýë ¿çýë ñàíààíäàà

Àðãàã¿é ¿íýí÷, øóðãóó ñýòãýëòýí

Àä àëáèíä õîâñäóóëààä

Àëàí òîíîñîí äýýðýì÷èí

Àðõèíû äîíä õºòëºã人ä

Àìü á¿ðýëãýñýí í¿ãýëòýí

Àâ÷ èäýõèéí øóíàëäàà

Ààçãàé íü õºäºëñºí ëóéâàð÷èí

Àëü íü ÷ áàé

Ýðõýò òºðèéí ºìíº

Ýä ÿëòàí áîëîâ÷

Îíîîãäñîí èéì ë òàâèëàíãààð

Îð÷ëîí õîðâîîä èëãýýãäýæ

Áóðõàí òýíãýðèéí òààëëààð

Áóñäûã ãýñãýýñýí çýâñýã

Òàì äèâààæèí àëèíä ÷

Òà áèä íàð óíàãàõã¿é

Òàâèëàíã íü çàÿàã÷èéí ë

Òààëàë ìýäíý.

      2002.6.4

Õººðõèé 人, ìèíèé ìóó

Õºãöºð÷ õàðëàñàí

Õºäºëæ ãàíõñàí

Õºãøèí òàâàí õºëºã áààòàð

   Àëäàð öóóã¿é òóëààíä 40æèë æàãñàæ

   Àãóé äîòîð øèâýýëñýí 32 äàé÷íààñ

   Àìüäðàëûí ìèíü òºëºº

   Õî¸ðã¿é ñýòãýëýýð ç¿òãýí

   Àëàãäàæ øàðõàäñààð

   27 íü óíàæýý

   Òàãíàé äîòðîî õýë

   Òàíõàéðàí òàãøèõàä

   Òà íàð ìèíü ë

   Òàñëàí çîãñîîäîã

   Çàëãèäàã õîîëîéã ìèíü 

   Çàëãèðóóëàí áºãëºõ

   Çàìûí äàéñíûã

   Çàæëàí ñºíººäºã

Õèéñýí ãàâüÿàã ÷èíü ÷àìëàæ

Õèéìýë öýðãýýð ñýëáýýã¿é

Ãîõ, áàõüòàé çàíäàë÷íààð

Ãîëûã ÷èíü ñàìíóóëààã¿é

Àðçãàð ñàðçãàð áîëëîî ãýýä

Àëòààð îðëóóëæ ñîëèîã¿é

Àëäõàí áèåíèé ìèíü íºõºð ãýýä

Àðõèà äàíäàà õóâààëàà

    Óãààðàà ÿíãèíàõ á¿ðò ÷èíü

    Óõààí ñàíàà ñàìóóðñàí 

    Óíààä ºãºõ ¿åä ÷èíü

    Óéëàõààñ íààõíóóð ãàøóóäñàí

    ªíãºòýé èðòýé ÿâàõàä ÷èíü

    ªòãºí áàéõóóãààð óãààâ

    ªºõòýé õóéõòàé áîîäãîîð

    ª÷íººí óäàà ìÿëààâ

    ªòºëæ ãàíõñàí õîéíî ÷èíü

    ªëñ÷èõ âèé äýý, ãýæ

    ªðºì íóõàø òàòàøààð

    ªðºâäºíõºí òîðäîâ.

Ýíý áèåèéí òýíõëýã

Ýíã¿é îëîí ÿñíààñ

Ýðòýé öàõèóðòàé íü òà íàð áèëýý.

Ýçíýýñýý ò¿ð¿¿ëýí îäîâ îî

     2000.3.25

Шөнө дунд болчихжээ

Үхдэлүүд минь булшнаасаa

Навтсаа нөмрөөд босоод ир

Гадаа бас л жихүүн байна

Хайрцаг дотроо хөрвөөсөөр

Хамаг биес хөшчихлөө

Харанхуй булан тохойгоор

Ханатлаа дүрсгүйтэж зугаалая

Ороолон хулгайч нарт тус болох

Оромдох төдий гэрэлтүүлэг тавьсан

Хотын мэр-Мандтугай

Хорвоо ч бас бидэнд ээлтэй байнаа

Сүнс, сүг, хүмүүс бүгд

Сүүтгэнэхээс ялгагдахгүй

Утаа униарт живчихсэн

УБ-г түйвээхэд хялбар байна

- Энэ нэг 3 юмны

Ээлж нь иржээ хөөрхийс

Эмээгийн тэтгэврийг, өвөөгийнхтэй хусчихаад

1000-н юм хусчихаж

Хатуу архинд цохиулаад

Хашааны ёзоорт гулдайчихаж

Хаашдаа “ гүд бай” болж

Цаашдаа ч биднийх болжээ

-Ужид цэнгэлд автаад

Ухаанаа алдсан хоёрын

Учир шалтгааныг ч асуултгүй

Уржигдар 4-үүл байсым

Жирийн улс лав ингэж

Жип унаж зугаалахгүй

Жинхэнэ оригоор нь

Группенсекс хийхгүй

Буруу сагадаг улсуудыг

Буцах замд нь хөрвүүлчихье

Булангийн цаанаас мөргүүлчихье

- Булшиндаа зай гаргаарай

Зайлуул, бас нэг хулгайч

Зам буруулж явна

Үүрсэн шуудайнд нь “ лиценз ” биш

Үмх хоол төдийхөн байна

Баригдвал яана даа

“Банк” ухсан баячуудаас ч

“Төр” идсэн түшмэдүүдээс ч

Төвөггүй хүнд яллуулах байх

Ядарсан амьтныг явуулчихая

Яллах гэж босч ирсэн биш

Яадгаа алдсан заримыг нь

Шоглох гэж булшнаасаа гарсан юм

- Хахуульд ирсэн машин байнаа

Халамцуу гаалийнхан чихэлдсэн байна

Согтуугаар нь далимдуулаад

Сохор гудамжаар төөрүүлчихье

Судас шөрмөсийг нь татуулчихья

Сулд нь давхиулчихья

Хойноос нь тэгээд харж л байя

Хоёр нь болуу гурав нь уу

Бултаараа ч байсан яахав дээ

- Булшиндаа зай гарга

- Үүр цайхаас өмнө

Үүгээр нэг шагайгаадахая

Өө хөө, найз нар.........

Өчигдөрийнх шигээл найрлаж байх шив

Өөрсдийг чинь, өөрсдөөр чинь

Өрлүүлээд үлдээхээс ..........

Ямар ч богинохон шөнөв

бүгдээрээ цуглаарай

Ярьж хөөрч амжихгүй нь

нүх нүхэндээ ороорой

Одоохон гэгээ тусах нь

эдний дунд үлдчих вий

Оршуулгын газраас оргосон гээд

ганц худагтаа чихчих вий

Авилгад өгөх мөнгөгүй бид

10-н жилээр гяндлуулна

Авсандаа тайван амарч хэвтдэг

Амгалан үхдлүүд биш болно.

Би бодлоггүй, сагсуу жирийн Монгол. Ямар нэг нийгмийн зүтгэлтэн биш. Монголын нутаг руу өнгөлзөн ихэс дээдэстэй хуйвалдан олз ашиг хайж байгаа гадныхныг үзэн ядаж байна. Ялангуяа Хятадуудыг. Яс махнаасаа.

Жирийн ард түмэн тэр гадныхантай нэг нь ч хампаандаагүй.

Ард түмний хүсэл зорилгыг илэрхийлж чадаагүй, 76хан хүний дур зоргоор нэмж хасч байдаг хууль гэж юу байдаг юм бэ?

Сагсуу Монгол

Эвэр нумын эвшээлэг

Эзний зарлигаар тамшаалж

Илдний ир,

Жадны гилбэр

Эзний зарлигаар гялбалзаж

Эрчит дөрвөн туурай

Эзний зангалтаар довтолгож

Эртний- Их гүрнүүд

Эзний дохилтоор мөхөж

Азийн Монгол бантав

“ АЯУТУГАЙ, БИШИРТҮГЭЙ !

Алтан дэлхий сөхөрч

Арван гуравдугаар зуун ухилав

Таван харь гүрнийг

Тахиман завсраа хавчуулаад

Дөрвөн өнгө улсыг

Дөрөөндөө чиргүүлсэн

Намхан чийрэг морьдтой

Догшин Монгол эрс

Найман зууны тэртээгээс

Зүүдэнд минь тодров

Жаран жарныг дамнуулан

Жадны үзүүр сэрийлдэн

Тахир сэлмүүд гялалзан

Дайны тэнгэр нүргэлж

Хүлэг морьдын төвөргөөн

Хүмүүн бусын чарлалдаан

Зэр зэвсгийн харшилдаан

Зэрлэг УУ- ХАЙ холилдон

Алаан тулаанд улайран

Амьдрал- үхэл мартагдав

Аймшиг- Монголын сүлд болсон

Арван гуравдугаар зуун

Монгол эрсийн андгайг

Сэлмийн ирээр батлаж

Монгол эрсийн золбоо

Морин дэл дээр дарцаглаж

Монгол эрсийн тэнхээ

Нумын хөвчинд зангирч

Мохош үгүй зориг

Сумын зэвтэй уралдан

Нурсан балгас

Шатсан хотуудаар

“Нууц товчоо” г туурвилцав

Уртын дууны маань айзам

“ Уяхан замба тивийн нар” нд хүрч

Уухайлах чимээнд минь

Улс гүрнээрээ чичирцгээж

Дэвслэн бүжихэд минь

Дэлхий даяараа доргиж

Тэнгэр арай л нурсангүй

Газар харин цөмөрсөн

Эрэмгий түрэмгий эрчүүлтэй

Энгэр яран жавар сөрж

“ Эцсийн тэнгист “ хүрэв

“ Энэнээс цааш газар үгүй “

Хар цагаан сүлдний

Хараа хүрэх алсад

АЯУТУГАЙ БИШИРТҮГЭЙ! гэж

Алтан пайзаар тунхагласан

Би – хөх тэнгэрээс лавсах

Хөр цасны үр сад

Хөх толбоор тодорсон

Хөх цусны үлдэгдэл

Хөрстийг эзэгнэгч

Хөх салхины үзүүр

Хөлөг баатрын удамтай

Хөх Монгоын хүү

· Дэрсэн дээр хатгасан хомоол

Дэлгэц дүүрэн тодорч

“ Би Монголтой адилхан” гэхээр

Биен дээгүүр хорхой гүйх юм.

Бууны жаднаас халираагүй
Буруу зөвийг дэнслээгүй
Буурал хорвоогийн зовлон жаргалаас
Булаалдан байж хамж ирээд
Арай илүүг нь эдэндээ өгч
Авах юмгүйг нь өөртөө үлдээсэн

2. Ороолон намайг “ чи ороолон байна” гэж
Олчихсон юм шиг юундаа тэвдээв
Ор тас үгүйсгээгүй
Орилж юундаа сандраав
Орчлонг гаднаас нь тэмтрээд
Олж юугаа мэдрэх юм
Оюун ухаан чинь хүрэхгүй бол
Олз, гарзандаа л шаналж яв

3. Хэрвээ би бусдын амьдралыг давтахын бол
Хэрэг болгон энэ орчлонд яах гэж төрөх юм
Хээл болон, эхийн хэвлийг яах гэж зовоох юм
Хэрээ болон, диваажингийн цэцэрлэгт яах гэж гуаглах юм

Дуулгавартай робот болгох гэж намайг зөндөө л зовоосон Духаар минь шоронгийн хана ахин дахин мөргүүлсэн
Дуулим хорвоогийн жргалыг гэвч дутуу би эдлээгүй
Дур зоргоороо л амьдарлаа, дундуур ч гэсэн насаллаа

4. Мөнгө болоод эрх мэдэл
Мөн ч сайхан байдаг байх
Мөн чанарыг нь танисандаа ч бус
Мөрөөдөөд нэмэргүй гэж ойлгосондоо
Олдох бүрт нь үзэн яддаг
Оргүй болтол нь үрж бардаг
Сүүлчийн дайснаа цавчиж унагаасан
Сүрт дайчин шиг санаа алддаг
Хүмүүн биед ч мөн чанарт ч
Хүч чадал байсаан байсан
Хүйтэн тамын хүчир ажилд
Хүүгэж хаагисаар үрж дуусгасан

5. Хундага дарснаас илүүгүй үнэ цэнэтэй
Хуурамч баяр баясгаланг би үзэн ядна
Хулгайлагдсан төр, даапаалдаг далан зургаатай
Худлаа ч гэсэн эвлэрдэг дорой ард түмэнг би үзэн ядна

Мөчидхөн жаргалдаа хууртан сатаардагаа мэдсээр байж Мөрөөрөө амьдарч насыг бардаг хүмүүсийг би үзэн ядна
Мөс шиг зүрхнээс би айх ч үгүй , атаархах ч үгүй
Мөлхөө ургамал шиг зүрхэнд шигдэн томордог хувалзнаас л ухаан алдана

6. Дорой ядууг заавал өрөвдөх албатай юм гэжүү

Дотно сэтгэл бүрийн өмнө өртэй юм гэж үү

Долоон хүүхдийнхээ төлөө бүхнийг тэвчих ялтай юм гэжүү

Догшин зуунд төрөөгүй, догширч явж чадаагүйдээ буруутай юм
гэж үү
7. Хорвоо дэлхийг бүхэлд нь цас шороонд хутгахгүй л бол Хоёрын хооронд тэнгэр бүүдийхэдби дургуй

Хоёр хөл явахаа байгаад,- тачканд орж
Хоосон тархиар амьдарч байгаадаа бас дургуй
Тэвчээр алдсанаа хүнд харуулах нэг л дургүй
Тэнэг зандаа гэмших бас л дургүй
Тэртэй тэргүй элсэнд шигдээд явж болддоггүй
Тэргэнцэрийнхээ урд жижиг дугуйнд бүр ч дургүй
Алтаар бүрж, тосоор өнгөлж, торгоор доторлосон биш
Арсиа хайрлаж амиа хичээх яснаасаа дургүй
Авсныгаа өгч, өгсөнийгөө авах тооцоонд дургүй
Андынхаа сэтгэлийг арилжааны банк шиг гүйлгээнд оруулах
дургүй
8. Өхөөрдөм бяцхан үрсийг л харин бусадтай адил энхрийлнэ Өнгө нь бүүдийсэн ч Монголоо бол өөрсөд шиг чинь хайрлана Өсч төрсөн ТОЙГийнхоо ширхэг чулуу бүрийг
Өнгөт эрдэнээс ч илүүтэй өрөөл бусдаас харамлана

Хувьсгал, Ардчилал, Хүний эрхийг нулимж хаяад
Хуго- Чавесыг би Эр хүний дайтай хүндэлнэ
Хууль шоронгоор дарамталсан ч хүүхэд насыг минь бадраасан Хуучин СССР ийг би иргэний дайтай хайрлана
Маршалын тушаалаар хана налуулан “ – гүйцэтгэсэн ч”- “ – Мандтугай” – хашгираад золиос болон үхэж чадна
Маанаг гэгдэхээс зовохгүй, пааниг гэгдэхээс ч нэрэлхэхгүй Маажиг шавартай гуталтай саарал ордноор чинь туучиж чадна 9. Түр зуурын таашаал, согтох, мансуурахаас залхчихжээ
Түнэр харанхуйд ямар ч сонголтгүй хаягдахыг хүснэ
Түргэхэн чирч аваачаад тамын тогоондоо чулуудаач !
Түлэгдэж шалзарсан үлдэгдэлээсээ- амилах мэдрэмжийг хүснэ Арван мянган жил ахин дахин тарчлаахын тулд
Амь оруулах агшинг- зуун түмэнтаа мэдэрч
Мөхөс хүн төрөлхтний мөнхрөх гэнэн хүслийг
Мөн биеэрээ гүйцээж , нотлохыг би хүснэ

Алгуур үхлийн процесс бие дотор тэнүүчилнэм
Аялгуу төгс дуу хуур, уур цухал бадраанам
Алуулж байгаа хонь шиг тэнгэр ширтэн
Гурван жил хэвтлээ
Аргагүй үүгээрээ би бусадтай адилхан байна
Миний хайртай куплетүүд толгой дотор эргэлдэнэ
Мы во-олки, хаа ра шо нааши воол чъе жизнь,
а вы со бааки, смерть ваш собаа чье.
Асаргаанд орохгүйдээ би, нохой үхлээр ч үхэхгүй
Энэ шүлгүүдээ цаасан дээр өдөн үзгээр бичдэггүй
Эр хар чулуун дээр лоом лантуугаар дархалдаг
Харин, бэхний оронд хөлс цусаараа туурвидаг
Хар яр хийгээд харгис чанга сонсогддог юм

Тэнэг шүүдээ аав нь
Тэрсүүд үзлээ өвлүүлэхээр
Тэрсхэн бага наснаас чинь
Дэмий баахан албадсан

Хувь заяаны өмнө
Хувь хүн гэдгийг чинь мартуулж,
Хуурамч албатаар тодруулахаар
Хушуу амаа бэлүүдсэн

Үзэл бодол гэдэг
Үндэслэж өөрөө ургадаг мод
Намын суртал ухуулга шиг
Наадаг, хуулдаг цаас биш

Ашиг сонирхлоор нэгдсэн
Аль нэг намын гишүүн бишдээ
Албан тушаалын гишгүүр биш дээ
Аавынхаа сурталыг мартагтун

Ердийн л нэг иргэн шиг
Ерөнхийлөгчтэйгөө зэрэгцээд
Даяар Монголын сүлд дууг
Дахилттай нь дуулж яв

Сайн сайхан бүхнийг
Өөртөө зориулагдсан гэж бодож яв
Саарал бүүдгэр орчинг
Өөтэй нүдээр сонжиж яв

<!--[if !vml]--><!--[endif]-->

Эцэг эх гэдэг үр хүүхдээ
Эрдэм сурч сургууль төгсөхөд нь баярлаж
Эхнэр авч ач тэврүүлэхэд нь жаргаж
Энх амьдрал сайн сайхан бүхнийг ерөөдөг

Энэ бүгд яахав орчлонгийн жам
Энгийн олны дагаж мөрддөг ном
Эцэг чинь харин арай л өөр элемэнт шүү
Эргүү тэнэг хүн биш ч,
                          ухаантан гэвэл бас биш

Эрэмгий түрэмгий үндэстэнийг мянган жил чирэлцсэн
Эрхшээлд автдаггүй,
                         зоргоороо зүрхтэй Монгол

Хүй энэ орчлонг эр хүн шиг туул
Хүйтэн тархитай, халуун зүрхтэй яв
Хүсэл зориг чинь нийцвэл бүү эргэлз
Хүний биш өөрийн төөгөөр хорвоог төөл

Тэнэгтээ аав чинь үзэг барихаас чинь түрүүнд
Тэнхээ суугаагүй хуруугаар чинь гох атгуулсан юм биш
Тэсвэр хатуужилд сургаж, тэрс номыг номлохдоо
Тэр чигтээ замраг гэж тээршаасан юм биш

Тэртэй тэргүй сурах үсэг бичиг яах вэ
Тэс өөр эрдмийг хэн яаж заах вэ

Хайргүйдээ аав чинь хад чулуу балбуулж
Халуун наранд зүтгүүлж, цасан шуурга сөрүүлээгүй
Хатуу хөтүү орчлонд хал үзсэндээ эр хүн
Харамсах биш олзуурхах,-
                               бас л нэг өдөр бий

Аавын хүчинд л чи арван гуравхан насандаа
Аян дайнд ч мордохоор нас биед хүрсэн
Атаат дайсантай тулахаар Хүч чадал бүрдсэн
Азийн Монгол ингэж л үр удмаа бэлдсэн

Одоо, өөр цаг үе ч гэсэн
Орчлон гэдэг оорцог юм
Оноо алдаа хоёрын
Огтлолцох цэг нэг юм
Эр хүн шиг явлаа гээд
Илүүдэхгүй дутуудахгүй
 Эрдэж бардах гайхамшиг биш
Энгийн амьдрах гутамшиг биш

Õàëóó øàòñàí óëààí íàðàí óóëûí öààãóóð øóðãàæ
Îâîî òîëãîä ñ¿¿òýðòýí, õàðóé á¿ðèé íºìºð⺺
Ñýð¿¿ òàòñàí õóâèëãààí ñàðàí äîðíî ç¿ãýýñ ìàíäàæ
Îä ìè÷èä ãÿëàëçàí øºíèéí òýíãýðò çàëаðâàà 

Ìýëòèéñýí, 
           ñýòãýëä äîòíî ýíý ñàðíû - 
                           ñ¿¿í öàãààí ãýðýëä 
Ìèíèé ç¿ðõ õººðºí äîâöãèéí îðîé äýýð çîãñîíî.
Òýð¿¿õýí òýíä,
                  ìàéõíû àìààð ëààíû ãýðýë ñ¿¿òýãíýí
Òýíýìýë áîäëóóä äýíãèéí ýðâýýõýé øèã
                                            òàðõè ìýäðýë ýðã¿¿ëäýíý 
- Õýçýý íýãýí öàãò, áè ýíä - 
                       áàñ ë çîãñîæ áàéëóó äàà
Õýëõýý õóÿã õºäðºí, àëìàí ñ¿õ áàðèàä….
Õýýð òàëûí õ¿í õºøºº øèã õºäºë㺺íã¿é,
                                                  …. àëñûã àíèðëàí
Õýí íýãíèé àìèñãàà õ¿ç¿¿í äýýð èðýõ ÷ øèã
Õ¿ñëýíò ýíý ñ¿¿í öàãààí ñàðíû ãýðýëä
Õ¿éòýí òºìºð ìýñèéí èð –
                  õàà  íýãòýý –
                               ãÿëñõèéõ øèã áîëëóó?
Àðõàíä ìèíü áàñ ë, -
         ÿìàð íýãýí þì õºäëºõ øèã
Àëàõ äàéñàí ñýìõýí ãýòýæ áàé ëóó?
Àìü ºðññºí òýð ìº÷ äàâõöààä èðýõ øèã
Àþóëõàé äýýð ýâã¿é îðãèîä ÿâ÷èõ ÷èíü!
Àíèð ÷èìýýã¿é îð÷ëîí,
                 ñàðíû õóâèëãààí ãýðýëä
Àãøèíõàí çóóр áè èëáýä¿¿ë÷èõ â¿¿?
 - Õýëõýæ õîëáîîä îõèääîî ç¿¿ëò õèé÷èõýæ áîëäîãã¿é
 - Õýäýí ò¿ìýí àëìààç ýðäíèé øèãòãýý-
                            îä ÷è ÿàñàí ÷ ãî¸ þì.
Òàñ õàð òýíãýðò õèé äýìèé ãÿëàëçàíà
Òà íàð íàäàä ¸îñòîé õýðýãã¿é.
Îä ÷è íàä ðóó øàë äýìèé àíèâ÷èõ þì.
Îéëãîæ ÿðèëöàõ óõààí äóòóóã ìèíü ìýä ò¿ãýé
Îþóí ñàíàà ìèíü òýíãýðèéí óóäìûã áèø,
                            ãàçðûí ã¿íèéã
Îíãè÷èæ óóäàëäàãèéã ìèíü ñàíà òóãàé 
Ò¿¿íèé îðîíä,
                   òººðñºí ñ¿íñ¿¿ä íèñýëäýí ,
Ò¿íýð õàðàíõóéä ,
Áèåòýé áèåã¿é ñ¿ã ä¿ðñ¿¿ä ñ¿¿òýãíýí
Í¿äýíä ¿çýãäýõ – ýñ ¿çýãäýõèéí çàâñàðò
Í¿ãýëò çîâëîãûã ìèíü ýíä òýíäýýñ ìèíü ÷àíãààã 
Òýð öàãò ë ¿ñòýé òîëãîé ìèíü àðçàñ õèéã
Òýýð áîëñîí àìüäðàëààñ áè çàëõñèéì
Òýñ ººð ìýäðýìæèéã –
                    Àéñàí – ýñ àéñíû çàâñàðò
Òýñ÷ ãàðàõ ýñýõýý àìñàæ ìýäðýõèéã õ¿ññèéì
Áè ÒÝÐѯ¯Ä õ¿ì¿¿í áèëýý. 
ªã뺺íèé óðãàõ íàðíààð áè óóðõàéí ã¿í ð¿¿ îðíî
ªäðèéí öàãààð äýíë¿¿íèé ãýðýëä
                                            äýíä¿¿ ãàæèã àæèë
ªìíºº ò¿ìïýí ò¿ðж ìºëõñºí
                                           äýíä¿¿ ãàæèã àìüòàí
ªëñºõ- öàäàõààñ ººð õàëààã¿é
                                           äýíä¿¿ ãàæèã àìüäðàë   

Óðò ã¿íçãèé àíãàë.
Õàðàíõóé õîíãèë
Äýýðýýñ áºõèéñºí
Õàäàí ìºðãºöºã.
Óõñàí í¿õýí òàì.
Ãàçðûí øàðõ.
պ뺺ð õºãëºðñºí
Ñóë àñãà.

Ãóòàëä õàëòè÷ñàí ÷óëóóí íóðàíãè äóíäóóð
Ãóä÷èí á¿ä÷èí ÿâíàì áè

Õàà íýãòýý ëàíòóó
Ò¿ã ò¿ã.
Õ¿ðç, ëîîì õ¿íä ãàçàðò
Ò¿ñ ò¿ñ.
Õàð ð,ÿð ð, õàäð, ÿäàð,
Õàíãèð ÿíãèð òºìºð õóâèí
             ×óëóó àñãàõ ÷èìýý

Ìàíàé ýíä-
Óðàí øóâóóä æèðãýäýãã¿é
Óðñãàë óñíû øóóãèàí, õºãæèëòýé àÿëãóó
Ñàëõèíä ñýð÷èãíýõ íàâ÷èò ìîäíû ÷èìýý
Àíõèëàì öýöýãñèéí ¿íýð ¿ã¿é

Ìèíèé ø¿ëýã ÷ ýìõ öýãö ¿ã¿é,
Äóóí áóñ,
¯¿ðñýí æîíøèíäîî ò¿¿ðòýí áºõèéñºí
Ìàõèð õ¿í.
Òàõèð ëîîì.
ßõèð õîðâîî.

Àãààð äýëõèé õÿðâàñ õàíõàëòàë õàëæ
Öýýæ õîðñòîë øîðîî ò¿éðýí áîñ÷
Àìüñãàë äàâ÷äàí
Õºëñ øóóðàí àñãàð÷
Óëàéññàí ëîîìîíäîî õ¿ðýí ÿäàí,
Ãýâ÷,
Óõñààð, í¿äñýýð, õ¿ðçýäñýýð,
Óëàì öààø íü í¿õýí òàìàà ã¿íçãèéëñýýð.

ªºðºº ºðòºº óóðëàõ àäèë
Ä¿ëèé, õ¿íä,
ĺøèí òºìºð ëàíòóóãààð
Áóõ æîíøûã
Áàëáàí í¿äýí
Áàñ õàæóóãààð íü ãàøóóí òàìõèà íýðýí,
Àìàñõèéõèéí æàðãàëûã ýäýëíýì.
Àé õººðõèé,
Õ¿éòýí óñ çàëãèëæ
õºøñºí íóðóó òýíèéõ  íü
Þóòàé àÿòàéõàí

Íàäàä áóó òóëãààã¿é
Èíãý ãýæ õýí ÷ àëáàäààã¿é
Ýýý ýõ, ÷ààâàñ
Ýõ îðîí ìèíü äýý
Ãýâ÷,

Çîî-ãîî òàñàðòàë
Çîâëîãî áèåý çîâîîæ
Øèëæ ÿëãàæ, îëæ õóðààõûí àìò
Õ¿÷ ÷àäëàà ñîðèí äàâàí ãàðàõûí øèä
Õ¿÷èð, ãàøóóí ÷ ãýñýí
Ýðõ ÷ºëºº, äóð çîðãî
Ýíä áàéíà........ ýíä áè-

Õýí íýãýíä òàë çàñàí èíýýõã¿é
Õýëýõ ¿ã ¿éë ÿâäëàà öýíýõã¿é
Õýëòãèé çàÿàãàà çîâëîíä íü õ¿÷ýýð äàñãàñàí
Õýðçãýð íóðóóãàà áóóëãàíä õ¿÷ýýð ñóðãàñàí.

Îîðöîã òîëãîä ñ¿¿äýðòýí
Îðîéí íàð æàðãàõ íü
ªíººäðèéí àæèë,
ªðæ õóðààñàí æîíøèíäîî
Ñýòãýë õàíãàëóóí.
ÿéöýý.

Õàìàã þìàà îðõèé.
¯íõýëöãýí ÷èíýý ìàéõíûõàà
¯¿äèéã òàãëàí òóõàëæ
ªòãºí áààâðàà óóõóóäàà
Ýðõ ÷ºëºº ýíý àæ.

ªäðèéí òóðø õîíõîëçñîí
ªâ÷¿¿ öîðîéä æàðãàë èðëýý
ªã뺺 èäýýä áàðàëã¿é îðõèñîí
ªºõòýé öóéâàí ————— ìàíäòóãàé!

"Õàéëóóð æîíøíû ¿éëäâýð" ãýæ
Õààöàéëñàí áîëîõîîñ
Õàòàæ øàíàëñàí õîðèãäîëûí
Çîâëîíãèéí óóðõàé áàéëàà

Õàëõ ìîíãîë ýðñ
Õàçãàé ãèøãýñýíèé áààíä
Õàñàã õóÿãèéí çàíäðààí äîîð
Õàðóóëûí æàäòàé áóóí äîîð
Õàãàëàí áóòàëñàí öààç áàéëàà
Õàð-Àéðàãèéí îíöãîé äýãëýì

Àìüäðàëûí ò¿ìýí íóãà÷ààíä
Àëäàæ ãýíýäñýí
Ààâûí õºâã¿¿äýýñ-îëîîí íü
Àäãóóñàíä õóâèðñàí

ßñ øàëãàñàí
ßëûí õ¿íäýä
Íóðóóãàà íýëýýä íü õóãà÷óóëæ
Íóãà÷èí äàðàãäñàí

"Àëò ¿õäýë õî¸ðîîñ" ë
 Àðàé èë¿¿ õ¿íä
Çîîíû ìàõ áàðñàí
Çîâëîíãèéí ÷óëóóã
ÆÎÍØ ãýäýã þì

Çîâëîíãèéí òýð ÷óëóóã
Çîîí äýýðýý ¿¿ðýýä
Çîëã¿é òàâèëàíãèéí øàòààð
Çîãñîëòã¿é öóâàõ
Çîíûã-
ßëòàí ãýäýã þì

ªäºð á¿ð êóá òàâèí ñîò
ªºðººð õýëáýë 4 òîííûã
¨ðîîëûã íü ãàðòàë óõàæ ººä íü 纺ñºí
¨ðûí òýð àíãàëûã
¨ñòîé,ÒÀÌ ãýäýã þì

ßëûí íîðìîî ã¿éöýýñýí ÷
 ßñàà àìðààõ çàÿàã¿é
Óéäñàí õóÿãûí çóãàà ãàðãàæ
Óíòàõã¿é äýãë¿¿ëýõèéã
Æóðàì-ãýäýã þì

¯õäýë ÷ çýâ¿¿öýì
Àëàã íàâòàñûã-
Äààðàõûí ýðõýíä ë ºìñäºã þì
¯íýð îðñîí
Àäóóíû çîâëîãûã-
ªëñºõèéí ýðõýíä ë èääýã þì
¯õýæ õýâòñýí
Õÿíàã÷ûí òóøààëûã-
Æàäíû ýðõýíä ë äàãàäàã þì
¯çýëä îðñîí
Øîðîíãèéí ÿëûã-
Õóóëèéí ýðõýíä íóãàëäàã þì

Ãýõäýý òýð òàìûã
Ãýòëýí äàâæ áàñ áîëäîã þì
Ãýðýëò îð÷ëîíä ìº÷ººðõºí
Ãýìøèæ õàøðààã¿é íü ÷ áàéäàã ë þì

Õóãàöàà äóóññàí ÿëòàí
Íàðàíä æèðãýæ ÿâàõàä
Õóÿãóóä õàðèí øîðîíäîî
Íàñààðàà ¿ëääýã þì
Õóóëèàð ãóë áàðüæ
Õóëãàé÷ ÿðãàëñàíû ãîðîîð
Õóâüñàõ îð÷ëîíä õóâüñàëã¿é
Õóâèà õ¿ðòýõ íü òýð

ªä㺺 òýð îíöãîéí òóóðü
ªòãºí øàðèëæèíä äàðàãäæýý
ªð ç¿ðõýíä õàðèí
ªðãºñ øààëòòàé ¿ëäæýý

Õààÿà áè î÷èæ
Õàãàñ æèëýýð ÷àíãàëóóëñàí
Õàíàí äýýðõ äóðñãàë-õàðàíäààíû áè÷ýýñ íü àðèëààãүй
Ñàõèëãûí íóðàíãàà îíãè÷èí
Ñààðàë áîîõîé øèã ÿâñàí
Çàëóó íàñàà  ¿ã¿éëäýã þì.
                       (îíöãîéí ñàõèëãà 165 õîíîã 1978 îí)

Ýðõ ÿìáàíäàà òàøóóðàí
Ñóóäàë íü ºíäºðäñºí õààä
Ýýäýæ ãàøèëñàí öóñòàé
Ñóóðèí ñî¸ë èðãýíøëèéã
Ýçýí ÒÍÃÐèéí çàðèëãààð
Èäýý áýýðòýé íü óñòãààä
ýðãýæ õóéíäàà îãøäîã
Ýýòýí òàõèð ñýëýì
-------------------------
Ýðýìãèé íýãýí ¿íäýñòýí
Ýíý áîë - Ìîíãîë
Äàÿàí äýëõèéã ýðõøýýâ÷
Äàíäàà áóöààæ äóóääàã
Òàëûí Ìîíãîëûí ºëãèé íü
Òààíà õàíõàëñàí íóòàã ë
Ýçýí òýíãýðèéí çàðëèãòàé
Ýíý ë Ìîíãîë- òàë õî¸ð
Òýëäýã ÷ ¿ã¿é, àãøäàã ÷ ¿ã¿é
ÒÍÃÐ äýýäèéí òàìãàòàé

ªíãºí õºðñºí äýýð íü
ªñºæ ¿ðæèâ÷ õýìæýýòýé
ªñòºí äàéñíû èëäýíä
ªðòºæ õÿäóóëàâ÷ õÿçãààðòàé
Èë¿¿äýý ãàðñàí õýñãèéã íü
Èëä þìóó, òàõàë
Òàñäàæ òàíàæ õàÿäàã
Òàâàí çóóí ìÿíãàí Ìîíãîë

Áàéãàëèéí æàìûã ñºðñºí
Áàëàé øàðãóó ØÓ
̺ëõºõ çàÿàòàíã íèñäýã áîëãîæ
̺õºõ òàâèëàíã ºñäºã áîëãîæ
Àð÷èãäàõ æàìòàíã àíàãààí òîðäîæ
Àðèëãàãäàõ ¿éëñòýíã àìüäðàõ ýðõýýð øàãíàæ
Àé ñàâíûõ íü õýìæýýã õýòýðòýë
Àð÷ëàí, õàìãààëàí ¿ðæ¿¿ëæ, îðõèæ

Ñàéí - ìóó ñàäàðëàí ¿ðæñýýð
Ñàâàíäàà áèä áàãòõàà áàéæ
Ñàéíäàà ë ãýõýä 50 æèë
Ñààðàë îðäîíîî ãîðîîëîõ áîëæ
2 500 000ààñ 
Õîãã¿é øèëýýä 5/4 èéã íü
Çîðèã ãàðãàí äàëäðóóëæ ÷àäâàë
Çîëã¿é òàâèëàíãààñ áèä ìóëòðàõ âèé

Òýíýã ìààíàãóóä íü 
Òèéøýý áîëöãîî!
Òýðñ¿¿ä¿¿ä 
Èéøýý çîãñîöãîî!
Îéâîðãîí ñàãñóó íü 
Îäîîõîí òîíèë!
Îþóíû õîìñäëóóäàà
Îðã¿é óñòãà!
Øèçî-òîíãóóä 
Øèëýý õàðóóëöãàà!
Ýðëèéç õóðëèéçóóä
Ýðòõýí çàéëöãàà!
Áóðóó ýëýãòí¿¿ä
Áóøóóõàí äàëäàð!
Áóéð áýäðýãñýä
Áóöààä í¿¿!
ªíãºëçºãñºä
ª÷èãã¿é àðèëà!
ªºäã¿é íîâøíóóä
ªºðñ人 ÿëãàð!
Ñàíààðõàãñàä
Ñàâðàà òàò!
Ñàäàðõàãñàä
Õèðýý ìýä!

Öýâýðëýãäýæ õýðâýý ÷àäâàë
Öýëìýã òýíãýðèéí ¿ðñ
Áºº òýíãýðèéí àëáàò
Áºðò ÷îíóóä íü ¿ëäýíý âèé 

Өөх би энэ орчлонгоос тонилмоор байна
Өнгөт хорвоогийн түмэн өнгийг огоорчихлоо
Өвчин шаналал сэтгэлийн шаналалаас халширчихлаа
Өөдтэй өөдгүй аль алинаас нь залхчихлаа

Аж төрөхүйн түмэн бэрхшээлд өвдөг сөхөрлөө
Аахар шаахар жаргал зовлон дундаа бүдэрлээ
Амьдрал чамтай алхилцаж талхилцсаар зүдэрлээ
Авгай хүүхэд аль бүхнээсээ хүлцэл өчье

Чааваас даа, хорвоо чи над шиг новшнуудыг
Чадал муутай яах гэж төрүүлдэг юм бэ?
Төрүүлэх ч бас яахав, өнгөрсөн хорвоо болж
Төөрөг заяаг нь яагаад будлиулдаг

Эхийн хэвлийд л бүрэлдүүлэхээ байчихгүй
Эсвэл ураг төдийд нь үгүй хийчэхгүй
Ээдрээт энэ амьдрал дунд эргүүтэж гүйцэхийг минь харж
Элэглэн тавлах гэж л бүтээдэг юмуу

Хий дэмий чиний бахыг хангаснаас
Хилэнцэт хорхой мэт өөрийгөө егүүтгэсүгэй
Хийсэн үйлс минь ихгүй ч, бас ч гэж багагүй
Хишиг буянаа чи харамнаад байлуу?

Үндэс мөчир шиг сарвайсан 7 хүүхэд өсгөчихлөө
Үүнээс илүү олныг, ална ч гэсэн чадахгүй
Үзсэн амьдралаасаа уйдлаа, үхээрийн ертөнцөд татагдлаа
Үнэнхүү хилэнцэт хорхой мэт, хилэнцэт сэтгэл мину

Бурхдын зугаа, чөтгөрийн наадгай болсон хүн-өт би
Бузгай эхэлсэн тоглоомыг чинь дутуу хаяулсугай
Булхайтай тасарсан хожилоо булаалдан зодолдохыг чинь харж
Буцалсан шүүтэй тогоон дотроосоо тавлан хөхөрсүгэй

Ёр удахаас ч үл эмээн өөрийгөө золин чадагч
Ёстой л хилэнцэт хорхой мэт
Хилэнцэт сэтгэл мину